تیم تحلیلی ویژوال کپیتالیست (بر اساس دادههای پایگاه داده انتقال تسلیحات SIPRI)
ویژوال کپیتالیست
✅ نکات کلیدی
۱. سلطه آمریکا و ایران؛ ۸۶ درصد از صادرات جهانی از سال ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵، در مجموع ۱۶,۸۲۲ پهپاد نظامی در جهان صادر شده که آمریکا با ۷,۵۹۳ فروند (۴۵.۱ درصد) و ایران با ۶,۸۰۰ فروند (۴۰.۴ درصد) روی هم ۸۶ درصد آن را به خود اختصاص دادهاند. تقریباً تمام پهپادهای آمریکایی به اوکراین (۹۵ درصد) و تقریباً تمام پهپادهای ایرانی به روسیه (۹۹ درصد) تحویل داده شدهاند.
۲. آلمان و لهستان؛ فاصله زیاد با صدرنشینان آلمان با ۱,۰۰۰ فروند (۵.۹ درصد) و لهستان با ۶۹۰ فروند (۴.۱ درصد) در رتبههای سوم و چهارم قرار دارند. تمام ۱,۰۰۰ پهپاد آلمانی در سال ۲۰۲۵ بهعنوان کمک به اوکراین ارسال شده است.
۳. ترکیه؛ بیشترین تعداد مشتری، نه بیشترین حجم ترکیه با ۳۸۱ فروند پهپاد در رتبه پنجم قرار دارد، اما از نظر تعداد کشورهای خریدار، رکورددار است: ۲۸ کشور از ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵ از ترکیه پهپاد خریدهاند که تقریباً سه برابر آمریکا یا چین (هر کدام ۱۰ مشتری) است. حدود سهچهارم صادرات ترکیه را پهپادهای بزرگتر مانند بایراکتار TB2 تشکیل میدهد و ترکیه ۵۸ درصد از کل پهپادهای بزرگتر صادرشده در جهان را تأمین کرده است.
۴. تغییر چشمگیر صادرات آمریکا در سال ۲۰۲۵ صادرات پهپاد نظامی آمریکا از ۱,۰۱۰ فروند در ۲۰۲۲ به ۳,۲۱۹ فروند در ۲۰۲۴ افزایش یافت، اما در ۲۰۲۵ به ۴۰۲ فروند سقوط کرد که همزمان با توقف کمکهای نظامی جدید آمریکا به اوکراین بود. بیشتر پهپادهای صادراتی آمریکا در ۲۰۲۵ به تایوان (۲۹۱ فروند) رفت. ایران در مقابل، از ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵ سالانه حدود ۲,۰۰۰ فروند پهپاد تحویل داده و در سال ۲۰۲۵ بزرگترین صادرکننده بوده است.
۵. ترکیب صادرات؛ ۹۷ درصد پهپادهای انتحاری ۹۷ درصد از کل پهپادهای صادرشده در جهان را پهپادهای انتحاری (یکبارمصرف) و مهمات پرنده تشکیل میدهند که توضیح میدهد چگونه چند انتقال در زمان جنگ میتواند به هزاران فروند برسد. ایران بیشتر پهپادهای شاهد-۱۳۶ را صادر کرده که روسیه نیز تحت لیسانس تولید میکند، اما SIPRI آنها را همچنان صادرات ایرانی محسوب میکند.
۶. معیار جایگزین SIPRI؛ ترکیه در صدر بر اساس توانمندی SIPRI علاوه بر تعداد فروند، معیار «ارزش شاخص روند» (TIV) را نیز به کار میگیرد که به هر سلاح ارزشی استاندارد بر اساس هزینه تولید سلاحهای مشابه میدهد. بر اساس این معیار که توانمندی نظامی منتقلشده را منعکس میکند، ترکیه بزرگترین صادرکننده پهپاد در دوره ۲۰۲۲-۲۰۲۵ بوده است.
