📆 ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶ (۳ مهر ۱۴۰۵)
_مایکل سی. هوروویتز (پژوهشگر ارشد فناوری دفاعی و نوآوری در شورای روابط خارجی؛ استاد دانشگاه پنسیلوانیا؛ معاون پیشین دستیار وزیر دفاع آمریکا)
✅ نکات کلیدی
۱. شکست راهبرد «شوک و هیبت» در برابر ایران
آمریکا و اسرائیل در ۲۴ ساعت نخست جنگ حدود ۱,۰۰۰ هدف را بمباران کردند و طی ۳۷ روز بعد، ۱۲,۰۰۰ هدف دیگر را منهدم ساختند. با این حال، بیش از شش ماه بعد، نه تنها حکومت ایران پابرجاست، بلکه «شاید حتی نسبت به گذشته قدرتمندتر شده باشد». تهران بلافاصله مقام‌های ترور شده را جایگزین کرد و با بستن تنگه هرمز، قیمت انرژی را در سراسر جهان افزایش داد و اهرم سیاسی تازه‌ای به دست آورد.
۲. عصر «انبوه دقیق»؛ هسته تحول راهبردی
ایران نشان داد که «عصر انبوه دقیق — یعنی استفاده در حجم بالا از تسلیحات هدایت‌شونده دقیق و کم‌هزینه — در حال شکل‌گیری کامل است». دیگر برای ارتش آمریکا یا هر ارتش دیگری امکان‌پذیر نیست که در یک جنگ تمام‌عیار صرفاً با تعداد اندکی تسلیحات بسیار پیشرفته و گران‌قیمت پیروز شود.
۳. معکوس شدن معادله هزینه تهاجم و دفاع
هزینه تهاجم اکنون از دفاع کمتر است. یک پهپاد شاهد‑۱۳۶ حدود ۳۵,۰۰۰ دلار قیمت دارد، در حالی که یک موشک پاتریوت حدود ۴ میلیون دلار هزینه دارد. ارتش‌ها نمی‌توانند به‌طور بی‌پایان با موشک‌های ۴ میلیون دلاری، موج‌های پهپادهای ۳۵,۰۰۰ دلاری را دفع کنند. این معادله، دفاع در برابر «انبوه دقیق» را «فوق‌العاده پرهزینه» می‌سازد.
۴. چرا ایران توانست مقاومت کند؛ سه عامل کلیدی
- آمادگی بلندمدت: تهران سال‌ها برای حملات آمریکا و اسرائیل برنامه‌ریزی کرده بود و برای بازسازی ساختار حکومتی پس از ترور رهبران ارشد آماده بود.
- تأمین کالاهای اساسی: ایران توانست با وجود محاصره دریایی آمریکا، کالاهای کافی وارد کند تا اقتصادش به‌طور کامل فرو نپاشد.
- زرادخانه پهپاد و موشک ارزان و دقیق: این مهمات باعث شد حملات تلافی‌جویانه ایران مؤثر باشد و تهران بتواند تنگه هرمز را ببندد و مانع تشدید درگیری از سوی آمریکا شود.
۵. پیامدهای جهانی؛ تسلیح کشورهای ضعیف‌تر
ایران نشان داده که کشورهای ضعیف‌تر می‌توانند با تکیه بر تسلیحات ارزان و تولید انبوه، بخشی از برتری نظامی قدرت‌های بزرگ را خنثی کنند. به همین دلیل، کشورهایی مانند کره شمالی، لهستان، عربستان، ژاپن و چند کشور اروپایی نیز به سمت پهپادهای تهاجمی ارزان و تولید انبوه آنها رفته‌اند.
